Creativiteit
tegen tunneldenken
|
Creativity
against tunnel vision
|
"Boetseren met menselijk vlees", omschrijft
Antoon Versteegde de interactieve creatieve sessies die hij begeleidt
in het bedrijfsleven. Onder de naam Art Works And More richt
Antoon Versteegde zich op het bedrijfsleven en werkt daarbij
samen met een 'wild verbond van beeldende kunstenaars'. Bamboestiek
heet zijn kunstvorm om met vergankelijk lichtgewicht materiaal
een blijvende indruk en herinnering achter de laten.
|
"Moulding human flesh": this is how Antoon
Versteegde describes the interactive creative sessions he organizes
and supervises in the business sector. Under the name of Art
Works And More, Antoon Versteegde focuses on the business sector,
working together with a 'wild association of artists'. His art
form is called Bamboostics: leaving a lasting impression and
memory with a perishable, lightweight material.
|
"Kunstenaars kijken
op een eigenzinnige wijze tegen het bedrijfsleven aan. Als wij
één dag met een team bezig zijn, brengt dat een
regelrechte cultuurshock teweeg.
Wij laten mensen in creatieve trajecten dingen doen waarvan ze
totaal geen idee hadden dat ze dat konden. Het resultaat is een
team dat een gezamenlijke prestatie heeft geleverd en daardoor
een saamhorigheid heeft ontwikkelt. Dit soort creatieve sessies
kun je inzetten voor teambuilding, maar is ook uitermate doeltreffend
voor ontwikkeling van corporate indentity of bij kick off meetings.
Kunst heeft een belangrijke meerwaarde in allerlei processen.
Of het nu gaat om een geplande nieuwbouw, een reclamecampagne,
een productinnovatie, een reorganisatie of fusie. Vaak heb je
in deze situaties teams van deskundigen die het roerend met elkaar
eens zijn of die er nog meer gelijkgezinden bijhalen om hun gelijk
bevestigd te krijgen. Ik noem dat tunneldenken. Het is een soort
machogedrag waarbij de uitkomst van tevoren al vast staat en
er nauwelijks ruimte is voor alternatieven. Als in je in deze
processen kunstenaars betrekt, krijg je mensen die onbevangen
tegen de situatie aankijken en vaak met verfrissende ideeën
komen. Of het nu een kunstschilder is, een dichter of een beeldhouwer,
allemaal hebben ze mogelijke creatieve inbreng en kunnen door
hun mening te geven een ander licht op de zaak werpen. Die mening
is kwalitatief zeker niet minder dan die van de 'deskundige'.
Vanuit de maan bekeken zijn we immers allemaal even klein", stelt Antoon Versteegde.
|
'Artists have their own
way of looking at the business sector. We only need to work for
one day with a team to cause a genuine culture shock. In creative
courses we make people do things they didn't know they could.
The result is a team that has accomplished a feat together and
has developed unity in the process. Creative sessions of this
kind can be deployed for team building, but are also highly effective
for the development of a corporate identity or for kick-off meetings.
Art adds significant value to all kinds of processes, whether
a new-construction project, an advertising campaign, product
innovation, a reorganisation or a merger. Situations like these
usually involve teams of experts who are in complete agreement
or bring in even more like-minded people to add to their self-congratulation.
It is a kind of macho behaviour with the outcome decided beforehand
and little room for alternatives. Involving artists in these
processes means involving people who look at a situation open-minded
and often come up with refreshing ideas. Whether painter, poet
or sculptor, they can all make creative contributions and shed
a different light on things by giving their opinion, which is
by no means inferior to that of the so-called 'expert'. 'After
all, viewed from the moon we are all equally small', says Antoon Versteegde.
|
Katalysator
De creatieve blik in een dergelijke
sessie werkt als een katalysator en doorbreekt de vastgeroeste
denkstramienen. Volgens Versteegde neemt de behoefte aan creativiteit
in het bedrijfsleven toe. "Als je in deze tijd van automatisering
en techniek zelf niet creatief bent, blijft er weinig meer van
je over. Onze samenleving wordt steeds multicultureler en daarom
moet je openstaan voor nieuwe culturen. Als mens, maar ook als
bedrijf, moet je onthechten van je vaste normen- en waardepatronen
om de aansluiting te blijven houden. Pan-Europese bedrijven en
multinationals met vestigingen in alle uithoeken van de wereld
zullen moeten openstaan voor nieuwe culturen om überhaupt
een gezamenlijke bedrijfscultuur, corporate culture, te kunnen
krijgen. Ook als je wilt zaken doen met buitenlandse bedrijven
zul je nieuwe cultuur en normen moet aanleren. Vroeger volgde
je, als je zaken wilde gaan doen in het buitenland, een cursus
bij het Tropeninstituut om de zeden en gewoonten van het land
te leren kennen. De wereldcultuur bestaat al, maar veel mensen
moeten nog leren open te staan voor nieuwe dingen."
|
Catalyst
In sessions like these, the creative
angle works as a catalyst, removing entrenched thinking patterns.
Versteegde perceives an increasing need for creativity in the
business sector. 'In these times of computerisation and technology,
if you are not creative yourself you are done for. Our society
is becoming increasingly multicultural, so you have to be open
to foreign cultures. As a human being, but also as a company
you must try to disengage yourself from your fixed set of values
to keep abreast with the times. Pan-European companies and multinationals
with branches in all corners of the world will have to be open
to foreign cultures if they are to have a corporate culture at
all. If you want to do business with foreign companies, you will
have to learn about foreign cultures and their values. In the
old days, if you wished to do business abroad you used to do
a course at the Tropical Institute to get acquainted with the
customs and tradition of a country. Global culture already exists,
but many people still have to learn to be open to unfamiliar
things.'
|
In tegenstelling tot monumentale
kunstuitingen met een statisch karakter, gelooft Versteegde eerder
in de vergankelijke kunst waarbij vooral de indruk en de herinnering
centraal staan. "Bloemen zijn ook vergankelijk en als
wij bijvoorbeeld projecten uitvoeren in kantoorgebouwen dan hoeft
dat niet voor de eeuwigheid te zijn. Je moet flexibel kunnen
zijn en ook kunstbeleving is niet iets statisch."
|
Instead of monumental expressions
of art with a static character, Versteegde believes in ephemeral
art to which impression and memory are central. 'Flowers are
ephemeral too, and if we do a project in, for instance, an office
building, it is not intended to last forever. You have to be
flexible; after all, experiencing art is not a static thing either.'
|
Voorstellingsvermogen
Antoon Versteegde heeft inmiddels de
nodige ervaring met grootschalige, interactieve projecten en
het materiaal bamboe dat hij doorgaans gebruikt is daarbij uitermate
succesvol gebleken. Ook de door hem ontwikkelde bouwtechniek,
bamboestiek, waarbij de stokken aaneengeknoopt worden met elastiek,
is makkelijk over te dragen op mensen die spontaan willen meewerken.
Zo realiseerde hij ondermeer kunstprojecten in Frankrijk (1989),
Zwitserland (1992), België (1996), Denemarken (1997), Duitsland
(1997), Engeland (1999), Joegoslavië (2002) en op tal van
plaatsen in Nederland. De beelden en installaties van Versteegde
zijn meestal tijdelijk en inmiddels dus verdwenen. De 'makers'
kunnen hun kunstwerk nog wel op internet op speciale pagina's
bekijken als ze daar behoefte aan hebben en dan de herinnering
aan dat ene geweldige moment weer opfrissen. Antoon Versteegde
licht zijn visie toe: "Vooral het nabeeld is van blijvende
waarde. De gedachte aan wat voorbij is en het voorstellingsvermogen
om je het beeld van het project waarbij je betrokken bent geweest
te herinneren. Je krijgt een soort collectief geheugen, een cultureel
erfgoed dat in de herinnering blijft bestaan. Uit dit soort 'gemeenschappelijkheden'
ontstaan een bedrijfscultuur en een teamgeest."
|
Imaginative powers
Antoon Versteegde has gained ample experience
with large-scale, interactive projects, and bamboo, the material
he usually works with, has proven itself highly successful. His
self-developed construction technique, called bamboostics, in
which sticks are connected with elastic bands, is easily passed
on to people who want to join in spontaneously. His art projects
include projects in France (1989), Switzerland (1992), Belgium
(1996), Denmark (1997), Germany (1997) and a large number of
sites in the Netherlands. The majority of Versteegde's sculptures
and installations are temporary, and consequently have now vanished.
However, the 'makers' can still see their work of art on the
internet (on special pages) whenever they feel like it, refreshing
the memory of that one very special moment. Antoon Versteegde
explains his vision: 'It is the after-image in particular
that is of lasting value. The thought of what has passed, the
imaginative powers that enable you to remember the image of the
project you have been involved in. This way, a collective memory
of sorts is created, a cultural heritage living on in memory.
Such 'collectivities' generate a corporate culture and team spirit.'
|
Creatieve sessies
Hij vervolgt: "In onze creatieve
sessies komen mensen binnen met sjieke pakken aan en allemaal
hebben ze een masker op dat al jaren niet meer af is geweest.
Een paar uur later heeft iedereen dat masker afgegooid en ontdekt
men op een creatieve manier alternatieve oplossingen. Ik heb
ooit eens een sessie meegemaakt waarbij de parallel werd getrokken
tussen de taalverwante woorden 'managen' en 'paarden mennen'.
Managers moesten leren een rijtuig te besturen en werden getraind
om te leren luisteren naar paarden en op de juiste toon met hen
te spreken. Later zag je op TV een parodie op deze 'paardenfluisteraars'
waarbij managers een konijn op schoot kregen om tegen te praten:
de konijnenpraters. In eerste instantie is dat een maf gezicht,
maar door de omgeving en omstandigheden te veranderen kun je
mensen op een hele andere manier laten functioneren. Zo werkt
dat ook met mijn bamboestiek-sessies. We hebben teams gehad van
KLM, TNO, Arcadis of GITP waarmee we onvoorstelbare dingen hebben
gerealiseerd. De mensen komen 's ochtend onwennig in een weiland
bij elkaar en zien een aantal bamboestokken in een kring waaraan
een enveloppe met hun naam hangt. Iedereen kijkt elkaar op een
manier van "wat is dit nou weer". Als een de enveloppe
openmaakt, volgt de rest van zelf. Men leest de instructies en
gaat aarzelend aan de slag om van bamboe een piramide te maken.
Niemand snapt waartoe dat moet leiden, maar aan het eind van
de dag staat er een kolossale piramide, 12 meter hoog en van
onder tot boven versierd. Ook vindt ter plekke nog een feestelijk
samenzijn plaats waarbij dit gezamenlijke bouwwerk centraal staat.
Zoiets laat een blijvende indruk achter en nog jaren later wordt
hierover in het bedrijf gesproken."
|
Creative sessions
He continues: 'People enter our creative
sessions smartly dressed and are all wearing masks they haven't
taken off in years. After only a few hours, everybody has thrown
of their masks and are using their creativity in finding alternative
solutions. Once I was present at a session in which a parallel
was drawn between the terms 'managing and 'driving horses' (which
sound similar in Dutch: 'managen' and 'mennen') Managers had
to learn to drive a carriage and were trained to listen to the
horses and talk to them in the right tone. Later, a parody of
these 'horse whisperers' was shown on television, in which managers
got a rabbit on their lap to talk to: the rabbit talkers. At
first this is a weird sight, but by changing the environment
and conditions you can make people function in entirely different
ways. My bamboostics sessions work the same way. With teams of
KLM, TNO, Arcadis or GITP we achieved things undreamed of. In
the morning, people gather awkwardly in a meadow, seeing a number
of bamboo sticks arranged in a circle with an envelope with their
name attached to each of them. Everybody is looking at each other
in a 'now what' sort of way. If one opens an envelope, the others
follow automatically. Nobody has a clue as to where this should
lead to, but by the end of the day a colossal pyramid has been
constructed, 12 metres in height and decorated from top to toe.
Afterwards, a festive gathering takes place around the collective
structure. Events like this leave a lasting impression and are
discussed within the company for years afterwards.'
|
Denktank
Antoon Versteegde over de toekomstplannen:
"We willen ons in de toekomst meer gaan richten op bedrijfsontvangsten
hier in ons voormalige PNEM-gebouw in Uden. De bedoeling is dat
managers een dag uittrekken om bijvoorbeelden te brainstormen
over een nieuw product, een nieuwe verpakking of een marketingprobleem.
In deze omgeving kunnen ze zich letterlijk laven aan creativiteit
en nieuwe ideeën. De managers worden op allerlei manieren
geïnspireerd met creatieve activiteiten die door het hele
gebouw heen plaatsvinden. We willen boven op het dak een soort
denktank installeren waar men dan op het eind van de dag tot
rust kan komen om over een nieuwe aanpak na te denken. Uitkijkend
vanaf het dak over de schitterende natuur krijg je als het ware
een helikopterview. Deze aanpak moet een alternatief zijn op
al die businessmeetings met luxe toeters en bellen. Hier gaat
het vooral om de creativiteit en de inspiratie en uiteraard om
de mensen zelf. Wij boetseren met menselijk vlees."
|
Think tank
Antoon Versteegde on his plans for the
future: 'In the future, we want to focus on receiving companies
here in our former PNEM (electricity company) building in Uden.
In our vision, managers should allot a day to brainstorm on a
new project, packaging design or marketing problem. The managers
are inspired in various ways, with creative activities taking
place throughout the building. On the roof we want to install
a kind of think tank where one can rest at the end of the day
and think of new approaches. Overlooking the beautiful scenery
from the roof gives one a helicopter view, as it were. This approach
is presented as an alternative to those fancy business meetings.
To us creativity and inspiration are central, and of course the
people themselves. We are moulding human flesh.'
|
Drs. A.F.O. Craanen
|
Drs. A.F.O. Craanen
|